‍ پروین اعتصامی؛ ستاره درخشان سپهر شعر فارسی (٢۵ اسفند…

‍ پروین اعتصامی؛ ستاره درخشان سپهر شعر فارسی
(٢۵ اسفند ١٢٨۵ زادروز پروین)

#دکتر_عبدالرضا_مدرس‌_زاده

هرچه از فروردین ١٣٢٠ روز درگذشت پروین اعتصامی می‌گذرد، بهنگام بودن او در تاریخ ادبیات ما و ارزش پیام‌های ماندگار شعر او بیشتر آشکار می‌شود.

رخشنده متخلص به پروین فقط با تربیت مردی دانشور و سخن‌شناس چون یوسف اعتصام‌الملک می‌توانست چنین جایگاهی ماندگار و نام‌آفرین را برای خویش فراهم کند.

روشن است که پروین – چون هر شاعری دیگر – از پیشینیان خویش تاثیر پذیرفته‌است و می‌توان رگه‌هایی از اقتباس‌های با استقلال‌ آمیخته او را از امثال اسدی‌توسی و ناصرخسرو و ابن‌یمین نشان داد اما نکته‌ای که غیاب آن در بدو مرور در دیوان او شگفت‌انگیز است، سخن‌نگفتن بانوی شعر از عشق است با این که او آن اندازه هنر داشت که در برابر کارهای امثال سعدی، حرف‌هایی با ساختار زنانه بر زبان بیاورد اما دیگر آن فضای اواخر قاجار با آن همه خاطرات تلخ کنیزکان مفلوک و محکوم به ماندن در حرمسرای شاهی، دیگر حوصله و انگیزه لازم را برای شاعری از جنس پروین باقی نمی‌گذاشت که بخواهد از عشق بسراید ضمن آن‌که رفتارهای تمامیت‌خواهانه سردار سپه(بعدها رضاخان ) هم البته به حد کافی هراس‌انگیز می‌نمود که مجال احساس‌گرایی و عشق‌سرایی را به شاعر بدهد.

با این‌همه علاوه بر بدآمدهای تلخ در زندگی شخصی شاعر، نبایست از موقعیت‌شناسی او در انتخاب موضوعات اخلاقی و رفتاری یاد نکرد و این هنر و همت او را نستود که راضی نشد وقت کوتاه و بی‌تکرار خود را در مضامین جوان‌پسند و احساسی صرف کند و مشتی تحسین‌های زودگذر را برای خود فراهم کند.

یاد او گرامی باد که با عمری کوتاه و فرصتی محدود کار و کارنامه‌ای ماندگار از خویش برجای نهاد.
🌸