📚با پیشگامان #محمد_رمضانی (۱۲۸۳–۱۳۴۶)، مشهور به «حاج…

📚با پیشگامان

#محمد_رمضانی (۱۲۸۳–۱۳۴۶)، مشهور به «حاج خاور» و «پدر کتاب ایران»، فرزند تاجری علاقه‌مند به کتاب بود. او نزد استادانی چون #ذکاءالملک_فروغی، #عباس_اقبال، #بدیع‌_الزمان_فروزانفر، #ابراهیم_پورداوود، و #فاضل_تونی شاگردی کرد و، پس از گذراندن دورهٔ ابتدایی، کتابخانهٔ مدرسه‌ (مدرسۀ سلطانی) را در اختیارش گذاشتند. بعدها «قرائت‌خانهٔ اتفاق» و کتاب‌فروشی و انتشاراتی «کُلالهٔ خاور» (با نام اولیهٔ انتشارات شرق، تاریخ تأسیس: ۱۳۰۲) را بنا نهاد؛ همچنین، مجلهٔ «شرق»‌ (نخستین نشریه‌ای که آن را مؤسسه‌ای انتشاراتی منتشر کرده) را، با سردبیریِ #سعید_نفیسی، بنیاد نهاد. او، همچنین، نشریهٔ «کتاب» (نخستین فهرست ادواریِ چاپی و نشریهٔ کتاب‌شناسی به‌شیوهٔ امروزیِ ایران) را منتشر کرد و برای نخستین بار در ایران به چاپ داستان‌های کوتاه پرداخت. نفایسِ برخی کتابخانه‌ها از مجموعهٔ اوست، و کتابخانهٔ ارزشمند او در قم وقف شده‌است. پسرش، #محسن_رمضانی، صاحب انتشارات «پدیده» بود، و برادرزاده‌اش، #علیرضا_رمضانی، مدیر نشر مرکز است. #علی‌_اکبر_دهخدا، #محمدتقی_بهار، #غلامرضا_رشيد_ياسمی، و چند استاد دیگر، او را «مرجع محققان» و «مشوق مؤلفان» خوانده‌اند.

منابع: کوروش نوروزمرادی، محمد رمضانی؛ پدر کتاب ایران، در پیام بهارستان، فروردین ، ۱۳۸۰، شمارۀ ۲.
نشر و فرهنگ: سلسله گفتگوها پیرامون نشر و فرهنگ؛ گفتگوی چهارم با محسن رمضانی (از خاندان رمضانی)، مصاحبه‌کنندگان: عبدالحسین آذرنگ و علی دهباشی؛ در بخارا، مرداد ۱۳۷۸، شمارۀ ۷.
وبگاه دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.
وبگاه دایرةالمعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (مربوط به سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی). ⁠⁠⁠⁠⁠
🌸