1⃣بیت اول شعر باران خوشا آنان که الله یارشان بی به حمد و…

1⃣بیت اول شعر باران

خوشا آنان که الله یارشان بی به حمد و قل هو الله کارشان بی
خوشا آنان که دایم در نمازند بهشت جاودان بازارشان بی

خوشا آنان : شبه جمله
بی در لهجه لری
بُوَد یا باشد معنی میدهد
یا حال یا گذشته بنا بر جمله
به هر حال (بی) فعل اسنادی و ربطی است
چگونی بی؟ چه چیز بی ؟ یارشان بی
کلمه یار : مسند/شان:مضاف الیه/یارشان ترکیب اضافی
الله :مسند الیه یا نهاد
به حمد و قل هو الله کارشان بی
چیدمان این بیت اینطور است
کارشان به حمد و قل هوالله بی
بی:فعل ربطی /اسنادی….(به حمد و قل هوالله) مسند/کار:مسند الیه یا نهاد/شان مضاف الیه/کارشان ترکیب اضافی
در بیت به سوره های فاتحه الکتاب یا حمد و سوره توحید یا اخلاص اشاره شده
در مصرع دوم کنایه هست
حمد و قل هوالله کنایه از نماز خواندن است
2⃣بیت دوم

خوشا آنان که دایم در نمازند بهشت جاودان بازارشان بی
خوشا آنان:شبه جمله
می تونید اینجا خوشا رو به تنهایی شبه جمله بگیرید
فعل جمله (هستند) محذوف شده….. ////در نماز :مسند///آنان :مسند الیه یا نهاد////دایم :قید
جمله دومش
بهشت جاودان بازارشان بی
فیعل (بی) :اسنادی یا ربطی/بازار:مسند/بهشت :مسند الیه یا نهاد/بهشت جاودان ترکیب وصفی/بازارشان ترکیب اضافی /شان :مضاف الیه
مصرع دوم داره میگه : خوش به حال کسی که معامله اش با خدا باشه .با خدا معامله کنه…..آرایه تشبیه وجود داره…..بهشت به بازار متقین و مومنین تشبیه شده است.
قالب دوبیتی
3⃣بیت اول از دو بیت

خداوندا به فریاد دلم رس کس بی کس تویی من مانده بی کس…….

خداوندا:منادا(شبه جمله)
علاوه بر این شبه جمله سه جمله دیگر هست
اولی امری و دو خبری
جمله اول: به فریاد دلم رس: نهاد تو/فریاد :متمم/ دل و م هر دو تا :مضاف الیه
در این قسمت دو ترکیب اضافی داریم خیلی مهمه
جمله دوم: کس بی کس تویی: فعل اسنادی (هست) از جمله حذف شده/ تو :نهاد/کس:مسند /بی کس: صفت مرکب است و نقش وصفی هم دارد/کس بی کس ترکیب وصفی است
جمله آخر : من بی کس مانده ام
فعل غیر ربطی: من :نهاد/بی کس(دومی) :قیدی
4⃣بیت دوم

همه گویند طاهر کس نداره خدا یار منه چه حاجت کس

همه گویند طاهر کس نداره خدا یار منه چه حاجت کس

جمله اول :نهاد :ایشان (محذوف) /همه قیدی/
جمله دو جزئی با نهاد و فعل بود/همه هم جزء قیدی و زاید است
جمله دوم این بیت: طاهر کس نداره
طاهر :نهاد/کس: مفعول
جمله سوم:خدا یار منه
طاهر :نهاد/کس: مفعول
جمله سوم:خدا یار منه
فعل :اسنادی یا ربطی (هست) حذف شده
یار:مسند/خدا:مسند الیه یا نهاد/من:مضاف الیه /یار من :ترکیب اضافی
آخرین جمله
جمله آخر: چه حاجت کس (است)
چه حاجت : ترکیب وصفی/چه صفت پرسشی/ حاجت کس: ترکیب اضافی
حاجت نهاد است
مسند حذف شده
در چنین جملاتی که با حضور فعل ربطی مسند حذف شود مسند را به صورت قراردادی کلمه (موجود) می گیرند
چه حاجتی (موجود ) است
می گویند :چه حاجت کس (موجود) است
بیت چهار جمله است
5⃣بیت بعدی

ای نام تو روییده به گلدان لبم در مرحمت تو غوطه ور روز و شبم
این بیت سه جمله دارد.دو جمله آشکار+
یک منادا هم دارد که به صورت استثنایی از جمله حذف شده
ای (کسی که ) نامت بر روی …….
ای(بشود یک شبه جمله)
جمله بعدش: نام تو بر گلدان لبم روییده

نام:نهاد/تو:مضاف الیه/نام تو ترکیب اضافی/گلدان:متمم/لب و م هر دو مضاف الیه……..تشبیه لب به گلدان….نام بر لب روییدن کنایه از ذکر دایمی نام کسی
در مرحمت تو غوطه ور روز و شبم

در مرحمت تو -شب و روز- غوطه ور هستم……پس مواظب باشیم ….شبم را ترکیب نگیریم………غوطه ور :مسند…..من :نهاد……مرحمت:متمم…..روز و شب:قیدی……………آرایه تضاد دارد و نیز تشبیهی مخفیانه …..مرحمت یار به دریا شبیه شده

??ناجی??

دیدگاهتان را بنویسید